Normlar

EN 13779


Konut dışı binalar için havalandırma.

Bu standart, sanayi süreçlerindeki uygulamalar hariç olmak üzere, insanların kullanımı için kullanılan ikamet dışı binalar için havalandırma ve klima sistemlerinin tasarım ve uygulanması için geçerlidir. Bu sistemler için esas ilgili parametreleri tanımlamaktadır ve doğal havalandırmalı binaları kapsamaz.
Mevcut halde revizyon kapsamında olan standart, karşılanabilir işletme maliyetleriyle havalandırma sistemlerini kullanarak binaların içinde rahat ve sağlıklı bir ortam sağlamaya yöneliktir. Dış havanın kalitesinden başlayarak iç mekan havasının (IAQ) iyi kalite seviyelerini sağlamak için bir havalandırma sistemindeki filtreleme sisteminin talep edilen performansını tanımlamaktadır. Dış hava, -geçici kirlilik hariç (polen gibi)- havanın temiz olduğu ODA1’den havanın yüksek gaz ve partikül konsantrasyonunu içerdiği ODA3’e kadar 3 seviyede sınıflandırılır.
Bu maddelerin “yan etkileri” sebebiyle, Dünya Sağlık Örgütü aşağıdaki iç mekan kirleticiler için sınır konsantrasyon değerlerinin aşılmamasını tavsiye etmektedir:

Standartlar dış kirlilik için hala referans parametre olarak PM10 (10 mikrona kadar partiküllerin çapı)’u kullanmaktadır. Ancak, sağlığı korumak için çok daha küçük partiküller üzerine odaklanmanın zorunlu olduğuna yönelik görüş artmaktadır. Standart, gazlı kirleticiler için CO2, CO, NO2, SO2 ve VOC konsantrasyonlarına atıfta bulunmaktadır.
Aşağıdaki tablo, dış hava kalitesini, bir kılavuz olarak belirtilen kirleticilerin konsantrasyonu ve coğrafi alanla ilişkilendirir:

Bina içindeki havanın sınıflandırması en yüksek hava kalitesi IDA1’den düşük kaliteli iç mekan havasını gösteren IDA4’e kadar 4 kategoriye bölünmüştür.
Kirlenme kaynaklarının niteliğiyle ve kişilerin farklı algısı ve sağlık etkileriyle ilgili olduğundan mevcut kategorilerin kesin bir tanımını vermek mümkün değildir. Pratik bir sınıflandırma metodu, mutlak hava miktarı olarak değil, insanın biyolojik atıklarının salınımı açısından iyi bir gösterge olan CO2 konsantrasyonuna dayalıdır. Yeterli kalitede gerekli hava için gereken havayı göstermek için bir başka gösterge olan kişi başına dış hava hızı kullanılabilir.

Tablo, kısaca, aşağıda açıklanan yöntemlere uygun olarak iç hava kalitesinin sınıflandırmasını göstermektedir.

EN 13779 standardı ayrıca, filtrenin değişme zamanı hakkında da bilgi verir.

“Filtreler, basınç düşüşü, belirtilen basınç düşüşüne geldiğinde ya da -daha önce oluyorsa- belirtilen hijyenik şartlar artık karşılanmadığında da değiştirilmelidir. Sistemin çalışma saatini tahmin etmek mümkünse, bunlar filtreleri değiştirmek için bir kriter olarak kullanılabilir:
– ön filtre, 2000 çalışma saati sonunda ya da maksimum yılda bir değiştirilmelidir;
– İkinci filtreleme aşaması ve hava bacası ya da geri dönüştürme (yeniden işleme) sistemlerindeki filtreler 4000 çalışma saati sonunda ya da maksimum 2 yılda bir değiştirilmelidir;
– Hijyen amaçları için filtre, polen ve spor sezonundan sonra sonbaharda değiştirilmelidir. Kesin zorunluluklar varsa, filtreler yanma sebebiyle olan kokuları önlemek için ısınmanın devam ettiği mevsimlerden sonra sonbaharda değiştirilebilir.